Cigar Cuba – Biểu tượng văn hóa

Cigar không những là một loại thuốc lá thông thường mà nó trở thành một biểu tượng văn hóa. Cigar đã gắn liền với cuộc đời và sự nghiệp của nhiều người nổi tiếng như Chủ tịch Fidel Castro, Che Guevara, cựu Thủ tướng Anh Winston Churchill,… Cigar được sản xuất với số lượng lớn ở nhiều nước trên thế giới nhưng nổi tiếng nhất vẫn là cigar Cuba với chất lượng hàng đầu, đặc biệt là nó được sản xuất hoàn toàn bằng tay.

nha-hang-1888-xì-gà

Từ “xì gà” trong tiếng Việt được phiên âm từ “cigar” của tiếng nước ngoài, bắt nguồn từ tiếng nguyên thủy “sikar” trong ngôn ngữ Yucatec của người Mayan có nghĩa là hút, khói. Sau đó nó được chuyển thành “cigarro” trong tiếng Tây Ban Nha nghĩa là thuốc lá.

Những người thổ dân châu Mỹ đã có thói quen hút cigar từ thời tiền sử, họ sử dụng cigar như một lễ phẩm trong các buổi tế lễ thần linh và lá cigar như một loại thuốc an thần hay có thể pha làm đồ uống cho người ăn kiêng.

Năm 1492, Christopher Columbus tìm ra châu Mỹ và những người Tây Ban Nha đã nhanh chóng làm quen với điếu cigar qua những người thổ dân. Nhưng phải đến hơn 100 năm sau những hạt giống cigar đầu tiên mới du nhập châu Âu bởi một nhà sử học người Tây Ban Nha. Từ đó việc trồng, sản xuất và sử dụng cigar mới lan rộng ra toàn lãnh thổ châu Âu, đặc biệt là tại Tây Ban Nha, Anh và Pháp. Ngay lập tức cigar chiếm được một vị trí quan trọng trong đời sống của giới thượng lưu và được coi như một món đồ “trang sức” không thể thiếu đối với họ.

Để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng, việc trồng và sản xuất cigar được tổ chức quy mô, công nghiệp hơn ở ngay các nước thuộc địa của Tây Ban Nha và Anh.

Tại châu Á, những điếu cigar đầu tiên xuất hiện ở Trung Quốc và Nhật Bản bởi những thủy thủ Bồ Đào Nha vào thế kỷ XVI, sau đó được trồng ở Nga, Thổ Nhĩ Kỳ lan rộng sang châu Phi và Ai Cập vào thế kỷ XVII.

Ngày nay, cigar được trồng và sản xuất với quy mô lớn ở Brazil, Cameroon, Cuba, Cộng hòa Dominicana, Mexico, Honduras, Nicaragua, Indonesia, Philippines. Mỗi nước có một đặc điểm địa lý, tự nhiên và công thức khác nhau sẽ cho ra đời nhiều loại cigar khác nhau nhưng ngon nhất, nổi tiếng nhất vẫn là cigar Cuba với mùi vị đặc trưng mà không một loại cigar nào khác có được.

nha-hang-1888-xiga4

Để cho ra đời một điếu cigar đạt tiêu chuẩn là cả một công việc đòi hỏi tính cẩn thận cao và rất nhiều kinh nghiệm.

Công việc trồng cigar được bắt đầu vào hai tháng nóng nhất trong năm là tháng 6, 7 và kéo dài 9 tháng. Đầu tiên là việc chuẩn bị đất để gieo hạt. Khu vực miền Tây Cuba là nơi có đất tốt nhất để trồng cigar.

Trước khi gieo hạt, đất phải được cày bừa tơi nhiều lần và bắt buộc phải cày bằng trâu để tránh nén đất. Sau đó hạt được gieo và phủ rơm lên trên, khi hạt nảy mầm sẽ được cấy cho đến khi đạt đến chiều cao nhất định thì sẽ được ngắt mầm để tập trung cho việc phát triển lá.

Sau 40 ngày lá có thể được thu hoạch, nhưng mỗi một cây chỉ được phép ngắt hai đến ba lá, khi ngắt lá phải ngắt từ dưới lên trên, lá bé được ngắt trước và chúng được sử dụng để làm những điếu cigar mini. Sau mỗi lần ngắt lá như vậy lại phải đợi thêm một vài ngày mới có thể tiếp tục, việc thu hoạch lá cigar ở mỗi cây có thể kéo dài đến cả tháng.

Để cuốn được một điếu cigar cần hai loại lá: lá cuốn ngoài cùng là loại lớn, mỏng và được trồng trong nhà. Lá liên kết và lá làm lõi được trồng ngoài trời, tuy là cùng một cây nhưng lại có đặc điểm khác nhau tùy theo vị trí của lá trên cây.

Kể từ lúc lá được thu hoạch cho đến khi đạt tiêu chuẩn có thể dùng để cuốn cigar, lá thuốc sẽ phải trải qua một quy trình khác gồm 6 giai đoạn, những giai đoạn này sẽ quyết định hương vị, chất lượng của điếu cigar, do đó sự cẩn thận, tỉ mỉ đến từng li và kinh nghiệm lâu năm của người nông dân là rất cần thiết.

nha-hang-1888-xi-ga3

Lá thuốc sau khi thu hoạch sẽ chuyển đến kho sấy. Kho sấy cigar được làm bằng gỗ có mái lợp bằng lá cọ khô – một loại cây đặc trưng và có rất nhiều ở Cuba.

Sau khi được chọn lọc kỹ lưỡng, lá thuốc được buộc thành từng cặp bằng một loại chỉ đặc biệt lên những dàn gỗ trong kho, những lá đã khô sẽ được chuyển lên cao hơn. Người ta phải thường xuyên kiểm tra nhiệt độ và độ ẩm trong kho để đảm bảo chất lượng của lá. Những lá để làm vỏ ngoài được hạ xuống vào buổi sáng sớm khi nhiệt độ chưa cao để tránh gãy lá.

Khi lá thuốc đã khô, người nông dân bắt đầu giai đoạn cho lên men, lá được buộc thành từng bó 30 đến 50 lá và phủ vải bên ngoài, từng bó lá sẽ được đặt vào những thùng phuy bằng gỗ.

Đây là quá trình lên men tự nhiên kéo dài trong 30 ngày. Nhiệt độ trong nhà sẽ được kiểm tra thường xuyên, nếu cao quá 35 độ thì thùng phuy sẽ bị bỏ đi, lá thuốc được lấy ra lau và để thoáng gió sau đó sẽ được lên men trong một thùng khác.

Do nhiệt độ giữa đống lá thuốc tăng cao, hơi ẩm, nhựa, nicotin và chất ammonia được giải phóng dần. Nếu lên men ở nhiệt độ cao hơn sẽ làm cho lá có màu đậm hơn, hương vị đậm và gắt hơn, còn nếu nhiệt độ quá cao sẽ làm hỏng lá thuốc. Trong quá trình lên men này, các bó lá thuốc sẽ được đảo từ dưới lên trên, được làm ẩm bằng hơi nước nếu cần thiết.

Đây là quá trình quan trọng, quyết định chất lượng của điếu cigar. Lá thuốc lên men chưa đủ sẽ làm điếu cigar hay tắt và có vị đắng rất khó chịu. Ngược lại nếu lên men quá lâu sẽ làm cho điếu thuốc trở nên nhạt nhẽo.

nha-hang-1888-xi-ga1

Sau khi được lên men lần thứ nhất, lá thuốc sẽ được chọn lọc qua ba tiêu chí: kích thước, màu của lá và kết cấu để sử dụng vào những mục đích khác nhau. Ví dụ như lá để cuốn bên ngoài cùng sẽ được quan tâm đặc biệt.

Những lá lớn nhất, tốt nhất được dùng để làm lá liên kết phần lõi thuốc. Lá liên kết có tác dụng tạo ra hình dáng của điếu cigar.

Lõi thuốc được tạo thành bởi ba loại lá: phần trong cùng của lõi làm từ những lá thuốc được hái từ ngọn cây, cháy chậm và là điểm nhấn trong hương vị của điếu cigar. Loại lá thứ hai được hái từ phần giữa của cây, hương vị của thuốc có được là nhờ loại lá này. Ngoài cùng là lá dẫn lửa tốt, được hái ở phần thấp nhất của cây.

Sau giai đoạn chọn lọc, lá thuốc làm lõi và liên kết chuẩn bị để lên men lần thứ hai.

Giai đoạn lên men cuối cùng này được thực hiện cẩn thận hơn, thời gian lâu hơn và cách thức cũng khác. Từng bó lá sẽ được xếp chồng lên nhau trên những kệ bằng gỗ, bên trên được phủ lá palma. Giai đoạn này kéo dài 1 đến 3 tháng, tùy theo loại cigar sẽ được sản xuất.

Trong giai đoạn này, bất cứ một sơ xuất nào cũng có thể làm hỏng toàn bộ số lá đã được kỳ công lựa chọn, quan trọng nhất là độ ẩm để lá có thể lên men tốt. Hằng ngày từng chồng lá sẽ được phun một lượng nước nhất định để duy trì độ ẩm, bước cuối cùng là rũ lá và chuyển sang khu làm thoáng. Tại đây lá thuốc được treo 4 đến 5 tiếng với độ ẩm là 95%.

nha-hang-1888-xi-ga

Trước khi được dùng để cuốn, lá thuốc sẽ được tách sống. Lá thuốc được xếp chồng lên nhau theo kích thước lớn, nhỏ, những lá đã hỏng sẽ được dùng làm lõi. Lá cuốn ngoài cùng sẽ được tách toàn bộ phần sống lá, còn lá liên kết sẽ chỉ tách một phần tư.

Để tách được sống lá, người thợ thủ công sẽ dùng một miếng kim loại có hình chiếc móng tay nhẹ nhàng tách sống và kéo rời ra khỏi lá, làm sao cho lá thuốc không bị rách. Tách sống xong, lá thuốc sẽ được xếp thành từng bó 25 chiếc và được ép phẳng.

Giai đoạn cuối cùng là cuốn thành điếu cigar hoàn chỉnh. Đây là cả một nghệ thuật và được thực hiện bởi những nghệ nhân.

nha-hang-1888-cuon-xi-ga

Để trở thành một nghệ nhân cuốn cigar, đầu tiên họ phải thử việc 2 năm. Nếu được đánh giá tốt sau khi thử việc, họ phải làm thêm ít nhất là 6 năm nữa để nắm vững kỹ thuật và học về cigar. Quá trình đào tạo nghệ nhân cuốn cigar có thể kéo dài tới 20 năm.

Mỗi một nghệ nhân có thể cuốn 60 đến 100 điếu cigar mỗi ngày, tùy theo kích thước. Họ cũng được trả lương cao hơn các lao động khác, ngoài ra được thưởng 2 điếu cigar hảo hạng mỗi ngày.

Ở Cuba hiện nay hầu hết những nghệ nhân cuốn cigar là phụ nữ vì sự khéo léo. Có câu chuyện vui về cigar ở Cuba, những điếu cigar có được hương vị đặc biệt là do được cuốn trên đùi của những thiếu nữ tuổi từ 15 đến 18 và những chiếc lông tơ đã bám vào lá cigar tạo nên mùi thơm quyến rũ.

Nhà hàng 1888 Hương Rừng – Vị Biển

168 Nguyễn Khánh Toàn – Cầu Giấy – Hà Nội

Hotline: 0973 74 1888